Rocker Tommy Lee vs rapper Travis Scott: intellectueel eigendom op het ontwerp van een podium

Recentelijk is bekend geworden dat rocker Tommy Lee in de clinch ligt met rapper Travis Scott. De reden? Volgens de rocker is het door Travis Scott gebruikte podiumontwerp een kopie van het podium dat hij jaren eerder gebruikt heeft. Het ging om een soort achtbaan constructie. Eerder dit jaar klaagde ook zangeres Lorde dat rapper Ye West haar podiumontwerp had gestolen. In dit laatste geval ging het om een doorzichtige grote bak. Zou zoiets als een podium onder Nederlands intellectueel eigendomsrecht eigenlijk onderwerp kunnen zijn van bescherming? 

Auteursrecht

Onder auteursrecht vallen ook grafische ontwerpen. Dit kunnen ook grafische ontwerpen van bijvoorbeeld een podium zijn. Voor bescherming moeten het ontwerp echter wel origineel zijn, dat wil zeggen dat het een eigen oorspronkelijk karakter moet hebben en dat het de persoonlijke stempel van de maker moet dragen. Daarnaast moet het ontwerp zintuigelijk waarneembaar zijn. Een idee in iemands hoofd is dus helaas niet te beschermen. Bovendien mag de vormgeving niet noodzakelijk zijn voor het verkrijgen van een technisch effect. Als er voor een bepaalde vorm gekozen moet worden om technisch iets voor elkaar te krijgen, dan is het ontwerp dus helaas niet te beschermen onder het auteursrecht. Voor deze technische creaties is er namelijk het octrooirecht (patenten). 

Modellenrecht

Een model is het uiterlijk van een voorwerp. Een podium zou op zichzelf er onder kunnen vallen. Een model moet echter wel nieuw zijn en eigen karakter hebben. Het moet niet identiek zijn aan wat er al bestaat en het mag ook niet dezelfde algemene indruk wekken bij de zogenaamde “geïnformeerde gebruiker”. Wat is deze geïnformeerde gebruiker? Dat is de gebruiker die wat meer weet dan de gewone consument. Bijvoorbeeld de fashionista in de mode, de klusser in de bouw, de gadget liefhebber in de telecom. In dit geval zal dit bijvoorbeeld kunnen zijn: de muziek- en concertliefhebber. Deze geïnformeerde gebruiker zal twee ontwerpen rechtstreeks met elkaar vergelijken en zo bepalen of ze dezelfde algemene indruk wekken, of niet. Ook in het modellenrecht geldt dat vormen die nodig zijn om een technisch effect te krijgen, uitgesloten zijn van bescherming. Het recht wordt, anders dan bij het auteursrecht, verkregen door aanvraag van een modelrecht. Het ontwerp mag voor de aanvraag niet openbaar zijn gemaakt, anders is het niet meer “nieuw”. 

Het ene podium is het andere niet

Het ontwerp van een podium is dus onder de genoemde voorwaarden wel degelijk te beschermen onder Nederlands intellectueel eigendomsrecht. Maar, onder voorwaarden, het moet kort gezegd dus wel om een origineel ontwerp gaan en het ontwerp mag geen technisch effect hebben. De kwesties in de VS hebben naar mijn weten nog niet geleid tot procedures, maar als dat wel gebeurt dan zal het zeker interessant zijn te weten wat de Amerikaanse rechter zal beslissen over of de ontwerpen beschermd waren en of er inbreuk was en welke partij aan het kortste eind zal trekken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *