Wat is een model?

Als ik het woord “model” noem, dan weet ik bijna zeker dat de meeste mensen zullen denken aan een mannequin, een persoon die bijvoorbeeld kleding showt. Maar met een “model” bedoel ik niet een persoon, ik doel op het model van bijvoorbeeld een voorwerp. In juridische taal heet dat een “model” en dat kun je beschermen. Meer hierover in dit artikel. 

Wat kan een model zijn?

De wet gebruikt de volgende definitie: “het uiterlijk van een voortbrengsel of een deel ervan”. Het gaat dus om een het uiterlijk van een voorwerp. Bijvoorbeeld het uiterlijk van een smartphone, van een tas of van een sieraad. Dit is dus een ander stukje van een creatie dat je kunt beschermen! Zoals ik eerder in mijn blog beschreef, kan een creatie op veel manieren beschermd worden, elk gedeelte valt onder een ander intellectueel eigendomsrecht. Het gedeelte van de naam valt onder het merkenrecht, het gedeelte van het ontwerp valt onder meer onder het modelrecht. Veel mensen denken dat alles onder 1 recht valt, maar dat is dus niet zo. 

Wat kan geen model zijn?

Er zijn wat uitzonderingen. Niet als model kunnen worden beschermd:

  • computerprogramma’s;
  • het uiterlijk van een voorwerp als dat uiterlijk technisch bepaald is (bijvoorbeeld: als de vorm nodig is om iets te laten werken);
  • het uiterlijk van voorwerpen die onderdelen zijn van iets anders (bijvoorbeeld: een motor onderdeel). 

Waarom bijvoorbeeld geen technisch bepaalde voorwerpen? Omdat de techniek onder het octrooirecht valt (patent). 

Wat zijn de vereisten?

Er zijn 2 basiseisen:

  • nieuwheid, en
  • eigen karakter.

Wat houdt dat in? Een model is “nieuw” als er niets identieks publiek was gemaakt voor de aanvraag van het modelrecht. En een model heeft eigen karakter als het een andere algemene indruk wekt dan modellen die gepubliceerd waren voordat het modelrecht werd aangevraagd. 

Of iets publiek wordt gemaakt is dus belangrijk

Anders dan bij het merkenrecht, is het hier heel belangrijk dat het model niet eerder publiek was gemaakt. Is dat namelijk wel gebeurd, dan is het model niet meer “nieuw”. 

“Ok, maar wat kan ik hiermee?”

Bedenk dat in je ontwerp wellicht een investering zit die de moeite waard is te beschermen. Waarom? Omdat dit je in staat stelt op te treden tegen anderen die het kunnen gaan kopiëren. Maar ook omdat je ervoor kunt kiezen je model te verkopen of in licentie te geven. Als er een modelrecht is aangevraagd, is het dan meestal meer waard. En als je bedacht hebt dat je het wellicht wilt beschermen, bedenk dan dat je het eerst moet beschermen, alvorens je er de markt mee op kunt gaan of het op een andere manier publiek maakt. Ga je er namelijk eerst de markt mee op, dan tast je hiermee de nieuwheid aan en voldoe je niet meer aan de eisen van het modelrecht. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *